Herdenk de levenden

De dood kwam deze week als thema voorbij. Het was een vraag over het bespreken er van.
Cultureel gezien is dat een thema wat ontweken wordt. Je praat over het leven en niet over de dood was mijn antwoord. Vele culturen die ik ken praten alleen over het vieren van het leven. Als je het thema dood gaat bespreken dan tart je het.

Alleen op de speciale momenten die er voor zijn herdenk je de levenden. Toch kon ik direct een tal van voorbeelden noemen waarin we ondertussen in Nederland het gewoon zijn de dood te bespreken. Ik ben opgegroeid met de dood en ben verder geïnteresseerd geraakt in het fenomeen. Voor mij is de dood net als het leven. Van beiden weet ik weinig af.

Op die manier is er dus een wereld te ontdekken die uitermate interessante invalshoeken heeft en waarvan de verhalen legio zijn. Nu kan ik tal van voorbeelden noemen hoe dat is gekomen maar op zich gaat dat het verhaal voorbij van de dood zelf. Dat klinkt nogal bizar althans afhankelijk van je invalshoek.

Als ik kijk naar de verschillende geloven zie ik het thema vaak voorbij komen in het dagelijks gebruik. Of zelfs het aanroepen ervan. In de geschiedenis is het zelfs verheven tot een kunst, je sterft een heldendood is de uitdrukking. Vandaag de dag is die heldendood nog steeds iets waarbij ik graag het vergelijk maak tot mierenkolonies.

Onvoorstelbaar harde werkers bezig met expansie en ieder op zich met een onderdeel van de missie. Van mensen en mieren kan ik dit verhaal beter noemen maar ik heb in de waarneming meer  het brede beeld  de natuur die overleeft. Als je volkenkundig kijkt zie in de verschillende culturen geweldig mooie vormen van symbiose met de natuur een hoog bewustzijn wat leidt in plaats van lijd.

Dat laatste is wat opvalt, lijden. Daarin zit het thema dood veel meer opgesloten. Nu is dat voor een kort verhaal onmogelijk om op in te gaan. Deze week kwam de dood voorbij maar ook beeldvorming en responsitiviteit zaken die prachtig bij elkaar passen. De laatste twee vormen vaker een vast thema en genoeg om een hele thesis te schrijven waarbij het vooral om waarneming gaat en om oplossing of het begrijpen van een thema.

Dat bracht mij weer terug naar het thema waarop ik bevraagd werd en probeer het dan maar weer gewoon neer te zetten en te vertellen als begrip of begrijpelijk taalgebruik. Mijn antwoord om het begrijpelijk neer te zetten waarom wij het zo gemakkelijk bespreken zit in en buiten het gewone spirituele  circuit om het inhoudelijk te maken.

Het gewone spirituele circuit is een breed begrip van hoofdstromingen van geloofsbeleving. Omdat er twee bewegingen gaande zijn die van spiritualiteit afkeren gaande is en naar verklarende spiritualiteit maakt de tussenweg, gewoon in begrijpelijke begrippen iets uitleggen soms makkelijk. Je trekt je nergens meer wat van aan en vertelt wat er leeft.

Ik kon het niet simpeler uitleggen zoals ik dat had gezien bij de dood van Aart Staartjes. Tommie de sprekende hond uit Sesamstraat vond de dood zo lang duren en dat was vooral saai. Juist de dood van Aart Staartjes was een mooi aangrijpingspunt. Hij had door zijn leven heen veel mensen beïnvloed door. Het spelen van karakters en optredens rondom bijbelse Thema's.

Met zijn optreden in Sesamstraat waarin hij voor een jeugdig publiek bekend was als de oude en vertrouwde mopperaar en tevens toch wel lieve man was de dood een thema van dat moment geworden. Omdat bij zijn dood op televisie zoveel aandacht was met de tekst van Willem Wilmink; dood zijn duurt zo lang, voorgedragen door Bert Plagman werd de dood weer eens in een ander daglicht gesteld.

Meteen zie je in het woord gebruik de tegenstelling, in het daglicht en aandacht voor de dood. Het sloot prachtig aan bij mijn eerdere schrijfsels  met de vraag in de tekst, als je dood bent droom je dan. Nu heb ik zelf meerdere ervaringen in het in leven blijven en heb vanuit de aangrijp punten dan ook de ervaring tot onderzoek opgedaan waardoor de tekst van Willem Wilmink voor mij zo aansluit op die ervaring.

In de literatuur komt het thema veel terug. Die boeken komen dan op je pad omdat het thema leeft. Voor de mens die het leven wil vieren zijn dat niet de boeken om te lezen. Voor wie niets heeft met boeken, gedichten maar muziek meer wat vind zal dan daar eerder aanhaken, zowel bij het vieren van het leven als het onderzoeken van de dood.

De junk die meerdere keren tot leven werd gewekt na zijn overdosis reageert anders dan iemand na een hartinfarct. Van beiden ken ik de ervaring die mij ongevraagd vertelt werd en wordt en uiterst interessant is voor mij in een leven waar de dood zo vaak voorbij komt. Juist om dat mij weer de vraag gesteld werd pakte ik het thema weer op om het hier te beschrijven.

Daarmee vier ik het leven en relativeer ik opnieuw. Wat mij als vraag gesteld wordt was , is het raar om het over de dood te hebben. Nou nee alleen is het cultureel redelijk ongewoon in de hoofdstroom van culturen, mensen kunnen er slecht mee uit de voeten. Ooit beschouwde ik met een vriend het leven en onze kansen.

Vooral de kansen zijn heel mooi als beschouwing, wij voorzagen een leeftijd van vijftig jaar als reëel. Dat vooral gebaseerd op ons voorland. Wij rekenden uit hoe ons genetisch paspoort in jaren als reëel getal iets was wat wij als normaal zouden moeten accepteren. Beiden constateerden we dat onze berekening wel klopte maar dat we een aantal factoren minder hadden ingeschat waardoor we over de grens heen kwamen.

Gaandeweg voordat ik die grens ging halen besefte ik al dat ik een aantal factoren te zwaar had meegerekend of dat  ik bijgestelde factoren had die een herberekening logenstrafte. Na  de herberekening kwam ik tot de conclusie dat ik honderdtwintig zou worden maar wel tot mijn honderdste moest werken. Ook dat wekte weer pracht van bespiegelingen op.

Toch was de dood in mijn leven altijd aanwezig en dook op als thema. Net als in het gedicht van Willem Wilmink  dat ik dan ; maar ach, wat maak ik mij naar, het duurt bij nog honderd jaar voor ik een keertje dood zal gaan. Ik heb veel spirituele avonden meegemaakt waar mensen naar het leven achter de dood op zoek waren. Uiterst interessant thema net zoals het leven zelf.

Juist die brede interesse die bij mij ontstond door alles wat voorbij kwam maakt het dat het thema altijd bespreekbaar is. Met mijn vriend waarbij ik op dit thema en onze levensverwachting inging, van doodgaan tot en met wereldberoemd worden, is onze levenspeil er één van bespiegeling.

Bespiegeling zoals in de sprookjes met de toverspreuken waarin men zich afvraagt wie het mooiste of slimste, het beste is. Ik kijk dan terug naar de mier en zijn werk. De duidelijke hiërarchie van het leven. De mier als wezen waarin je de magie van onoverwinnelijkheid terug kan zien maar ook de nietigheid. Met mijn vriend en onze bespiegelingen kunnen wij vaak dat thema oppakken.

Ik met mijn verhalen over de verschillende spiritualiteit en hij mij zijn verhalen over de beslommeringen van de dag. Wat ons zo sterk verbind is een vriendschap van momenten. Beiden hebben ervaringen op plekken, mensen en momenten. Één van die plekken waar wij allebei een sterke verbinding meehebben waar het thema, vuur, leven en werk mee verbonden zijn is een plek waar nu de dood het thema is.

Wij kunnen daar genoegzaam om lachen omdat onze ervaring nog steeds zo simpel is als van die mier of als de waarneming van Tommie als verbeelder  die aan het eind van het gedicht stelt ik laat vannacht een lampje aan. Ja dat is de oplossing in de gedachte om rustig met de dood om te gaan.

Image 2jpeg