Caroline

De associatie met deze naam is geweldig. Ik schreef hem op zonder het onderwerp te benoemen waar ik over wilde schrijven. Ik keek er nog eens na en moest geweldig lachen toen ik er naar keek. Als je hem op zijn Nederlands roept zie ik ineens Mark Rutte in het debat hulp roepen of Carolientje die een man wil van Willeke Albert.

De andere associatie is de prinses van Monaco terwijl ik eigenlijk de vrije radiozender op zee bedoel. Radio Caroline de piraten zender van Ronan O' rahilly die als manager van zanger Georgie Fame de zender startte omdat hij zijn platen niet gedraaid kreeg op de gewone radiozenders van de BBC en radio Luxemburg de RTL.

De radiopiraten waren met de televisie zee zender TV Noordzee wel een klasse apart. Ondertussen hebben ze allemaal wel een legale status gevonden en is er sinds de start in 1964 veel gebeurt op het wereldtoneel. De radiozender begon als een promotie bedrijf van muzikanten die niet werden gedraaid op de reguliere verzuilde zenders. Pluggen zou daarna een veel duidelijker begrip worden.

De radiopiraten was wel het breekijzer in de gevestigde orde van de radio wereld. De radio draaide niet 24/7 maar was wel van 's morgens vroeg tot `s avonds laat actief en een lust om naar te luisteren aangezien het popmuziek was wat de hoofdmoot vormde. Gezellig aan elkaar gekletste radio vanuit de internationale wateren. Caroline genoemd naar de dochter van John F Kennedy, president van Amerika, was op Engeland gericht maar was ook in Nederland te ontvangen.

Juist dat Engelse stukje markt maakte de programmering anders dan de Nederlandse piraten of de Belgische piraat Miamigo die vlakbij lag. Juist het stukje promotie van de eigen artiesten was voor Ronan natuurlijk belangrijk. Georgie Fame zou je kunnen kennen van nummers als Sunny, The  ballad of Bonnie & clyde of sitting in the park en tal van andere nummers.

Nu zal het laatste nummer waarschijnlijk al helemaal geen AH beleving oproepen maar in zijn discografie staan tal van nummers. Gedurende zijn leven heeft hij ook veel optredens gedaan met tijdgenoten en is in die zin dus ook niet onbekend gebleven. Radio Caroline was voor mij beslist een favoriete zender die moeilijker was te ontvangen dan Veronica.

De muziek keuze beviel mij beter en ik luisterde graag totdat de zender sloot om daarna te gaan slapen. Iedere piraat had wel zijn eigen top sponsor cq adverteerder. Wie nu uit mijn generatie de kips reclame  hoort kent dat waarschijnlijk nog uit die tijd. Miamigo had de bekende wafelbakker uit België. Radio Caroline promootte daarentegen veel muziek en een van de dingen die mij duidelijk bijgebleven zijn was Loving  Awareness.

De band die door Ronan gepromoot werd alsof het niets was of het juist was. Een soort nieuwe religie die aan moest sluiten op de flower power generatie, de hippies, de fans van de Beatlle generatie. Loving Awareness Band zoals het officieel heette was een Britse hype band. Loving Awerness was een promotiestunt van Ronan O' Rahilly. de band werd gepromoot  als een mythische pseudo religieuze spirituele band.

Je kon er alles in kwijt of vinden uit die periode van de jaren zestig en zeventig. Net zoals bij de Beatles die van alles zongen en achterna reisden in de zoektocht van het leven. het paste goed bij de sfeer van George Harrison met zijn Indiase invloeden en John Lenon met zijn primal Scream. Het sloot aan op de generatie van vrije liefde, experimenteren met drugs zoeken naar geestelijk leiders en de vredesbeweging.

Ondertussen kon ik de boodschap van Loving Awerness wel dromen en vond het totaal niet verkeerd om zelfbewust in liefde te leven. Ik wist echt wel dat het een promotionele stunt was maar als je dat niet wist zou je zomaar op de programmering meegenomen kunnen worden. Gek was dat niet in die periode waar tal van veranderingen bezig waren en vele kerkgenootschappen en spirituele bewegingen op straat te vinden waren.

De kerk van Loving Awareness ben ik nooit tegengekomen. Marketing was daarmee een belangrijk stuk gereedschap waar de Nederlandse zuilen niet echt aan deden. De tros voortgekomen uit het marktaandeel tv Noordzee was eigenlijk de eerste vorm van marketing in televisie land. De zuilen vanuit hun ideologische achtergrond van kerk, politiek of ander liberaal gedachtengoed was een samenraapsel.

Zoals in Amerika de moral  majority bepalend was wat er gehoord werd zo was in Nederland de sfeer vanuit de zuilen. De VPRO was overgenomen door een groep creatievelingen die de ruimte kregen bij de vrijzinnig protestanten. Het programma Hoepla was daar wel een nadrukkelijk voorbeeld van.

De Tros vormde daar feitelijk een tegenhanger van. Iedereen wist wel ongeveer wat er te verwachten viel van de bekende zuilen maar ondanks alles duwden de piraten met hun programmering de gevestigde orde een kant op van verandering. Hilversum drie was het antwoord op de piraten en trok wat meer specifiek jong publiek.

Toch werd het nooit zoals bij de piraat en bleven die een bedreiging. De geschiedenis heeft ondertussen geleerd dat het wegdrukken vaak een averechts effect heeft. Veronica, radio 538, 192 zijn allemaal terug te vinden in het bestel of op het zenderaanbod. Radio Caroline daarentegen niet en van Loving Awareness is er wel een langspeelplaat verschenen maar op zich is het nooit iets geworden.

De artiesten zijn gewoon doorgegaan en zijn later bekend geworden door Ian Dury als zijn begeleidingsband The Blockheads. Daar heb ik dan wel muziek van gekocht dus kan je stellen toch er voor gevallen te zijn. Radio piraten kwamen na het vertrek, ze werden geënterd  of stopten, veel meer in de stad opnieuw op. In de jaren dat ik in Rotterdam werkte luisterden we naar verschillende zenders.

Van radio Atlantis tot en met Radio Atlantis. De PTT spoorde de illegale zenders op en nam de apparatuur in beslag. Tegenwoordig kunnen we die ook terugvinden en kan je middels streamingsdiensten er naar luisteren. Het luisteren naar de piraten was toch wel iets. De radio speelde daar wel een belangrijke rol in. Niet ieder type was feitelijk geschikt om de piraten maar ook de RTL te ontvangen.

Als je een model had met een kattenogen dan lukte het vaak beter om visueel de zender te vinden. Uiteindelijk luisterde ik op het laatst naar de piraten op mijn transistor radio die ik gekregen had van de fa van Leeuwen Buizen in Zwijndrecht. Dit jubileum geschenk bevatte ook een oortje waardoor ik in redelijke stilte kon luisteren toen ik plots mijn kamer weer deelde met mijn vader.

Die vond toch echt dat je gewoon moest gaan slapen. Overigens was het niet zijn cup of tea naar wat ik luisterde. Hij was meer van Freddy Breck of George Formby en andere artiesten. Die werden echter daar niet gedraaid. De kans was groter dat je zijn genre eerder hoorde bij de arbeidsvitaminen. Opvallend is dat dit programma alle veranderingen in de tijd van radio programmering heeft doorstaan.

Verzoekplaten programma's doen het altijd wel goed. Op de MTS ben ik ooit een top tien begonnen waarbij mensen geheel willekeurige lijstjes mochten inleveren. Daarin zie je dan zaken van klassieke pop muziek tot opmerkelijk genoeg ook Philip Glass. Die zou bij een normale top veertig nooit terug te vinden zijn geweest en het was ook geen piraten muziek.

Meer terug te horen bij de VPRO. Omdat ik moderne componisten kende wist ik wie het was en tot de dag van vandaag is dit wel een artiest die ik graag hoor. Toen ik moest besluiten of zijn stuk Achnaton in Zwijndrecht opgevoerd zou worden, er was nog subsidie voor nodig, was ik dan ook direct pleitbezorger. Alle andere vaste zuilen vertegenwoordigers wist ik makkelijk te overtuigen.
Als ik terugdenk aan de keuzes voor Caroline en Achnaton bekruipt mij nog steeds een warm gevoel.

Denkend aan mijn vaders muziek waar ook Percy Sledge wel in voorkwam of John Woodhouse kan ik daar ook met plezier aan terugdenken. Ik ben opgegroeid met klassieke muziek en de radio maar regelmátig zet ik een transistor radio aan om toch een beetje dat nostalgische gevoel te krijgen en met zo een klein apparaat in mijn Hand door het huis te zwerven.

Caroline yeh yeh

IMG_0119jpg